Топ-100
Back

ⓘ Бігас - традыцыйная для польскай, літоўскай і беларускай кухні страва з квашанай капусты і мяса. Лічыцца, што яна была прыўнесена з Літвы ў Польшчу каралём Улад ..




Бігас
                                     

ⓘ Бігас

Бігас - традыцыйная для польскай, літоўскай і беларускай кухні страва з квашанай капусты і мяса. Лічыцца, што яна была прыўнесена з Літвы ў Польшчу каралём Уладзіславам Ягайлам, які ласа яе спажываў на паляўнічых выправінах. Таксама лічыцца, што назва паходзіць ад нямецкага "begossen" або "beigossen" ад дзеяслова "begießen" i "beigießen".

                                     

1. Гісторыя

Першапачаткова бігас складаўся галоўным чынам з мяса, а паводле некаторых крыніц, так называлі халадзец з мясам. Капусту пачалі дадаваць дзеля патанення стравы - але ж вынік апынуўся настолькі якасны, што капуста стала другім неабходным складнікам бігасу, поруч з мясам.

Пра шырокае распаўсюджанне гэтай стравы на Літве сведчыць згадка ў паэме А. Міцкевіча "Пан Тадэвуш" пра спосаб рыхтавання бігасу ў часе ўловаў:

Паводле польскіх крыніц, на землях былога ВКЛ існавалі наступныя віды бігасу;

  • віленскі - да якога дадаецца таксама невялікая колькасць яблыкаў;
  • жамойцкі жмудскі - дзе досыць мала мяса і дадаецца ячменная каша.
                                     

2. Спосаб прыгатавання

У сучаснай Польшчы бігас дагэтуль вельмі папулярны і гатуецца як у хатніх умовах, так і ў сталоўках і рэстарацыях. Існуе перакананне, што ў бігасе колькасць капусты і мяса з каўбасой павінныя быць аднолькавыя. Хаця галоўнымі прыправамі да бігасу лічацца перац, лаўровы ліст і сушаныя грыбы, у простых сталоўках дадаецца таксама таматны соус і, канечне, нашмат менш мяса, чым палова.

Бігас тушаць на слабым вагні, у два прыёмы: спачатку свініну адварваюць у невялікай колькасці вады да поўнага яе выкіпання, потым дадаюць гародніну салёныя гуркі, квашаную або свежую капусту і гарачы квас, і працягваюць тушыць да поўнага згатавання стравы.

Дакладныя прапорцыі, прыправы і дадаткі, віды мяса і каўбасы, а таксама капусты толькі квашаная, або квашаная і свежая - гэта вельмі індывідуальная справа. Гатовая страва павінна мець густаватую кансістэнцыю пры падачы на стол не мусіць пускаць сок, злёгку кіславаты смак і пах капчаніны.

Пасля падагравання бігас кожнага разу станае больш смачны. Таму лічыцца, што пасля згатавання ён павінен быць падагрэты яшчэ некалькі разоў што забаронена паводле нормаў Еўрасаюз. Але для ўласнага спажывання бігас звычайна вараць на запас, у вялікім посудзе, і перад кожнай падачай разаграюць увесь запас. Ядуць бігас з хлебам.

У сучаснай Беларусі страва пад назвай бігас амаль невядомая, замяшчае яго тушаная капуста, у якой вельмі невялікая доля мяса, каўбасы ці смажанага сала.

                                     

3. Літаратура

  • Kuchnia polska. Podróże kulinarne: tradycje, smaki, potrawy, Wydawnictwo Rzeczypospolitej, Warszawa 2008
  • Адам Міцкевіч Пан Тадэвуш, Беларускі фонд культуры, Менск 1998
  • Małgorzata Caprari Kuchnia kresowa, Klub dla Ciebie, Warszawa 2007